لوریج در فارکس یا اهرم “Leverage” ابزاری در بازار فارکس است که به معامله‌گران اجازه می‌دهد با بخشی از سرمایه خود، موقعیتی با ارزش بیشتر باز کنند. برای مثال، لوریج ۱:۱۰۰ به این معناست که برای باز کردن یک موقعیت مشخص، به مارجین کمتری نسبت به حالتی بدون اهرم نیاز دارید. نکته مهم این است که لوریج بالا به‌تنهایی سود یا زیان یک معامله با حجم ثابت را افزایش نمی‌دهد؛ اما امکان باز کردن حجم‌های بزرگ‌تر را فراهم می‌کند و اگر معامله‌گر از این ظرفیت استفاده کند، سود و زیان بالقوه نیز افزایش پیدا می‌کند.
اگر مدتی در بازار فارکس فعالیت کرده باشید، احتمالا با عباراتی مانند لوریج ۱:۱۰۰، مارجین کال یا استاپ اوت مواجه شده‌اید. این اصطلاحات در نگاه اول ممکن است پیچیده به نظر برسند، اما ارتباط مستقیمی با نحوه مدیریت سرمایه و میزان ریسک معاملات دارند.
استفاده از اهرم بالا زمانی می‌تواند ریسک حساب را بیشتر کند که معامله‌گر به‌واسطه آن حجم بزرگ‌تری نسبت به سرمایه خود باز کند. به همین دلیل، درک رابطه میان لوریج، حجم معامله و مارجین از خود عدد اهرم مهم‌تر است. در این مقاله با نحوه کار لوریج در فارکس، مارجین، اکوئیتی، فری مارجین، مارجین لول، کال مارجین و استاپ اوت آشنا می‌شویم و بررسی می‌کنیم چطور می‌توان ریسک استفاده از اهرم را بهتر مدیریت کرد.
پاسخ سریع: لوریج در فارکس ابزاری است که مارجین موردنیاز برای باز کردن یک موقعیت معاملاتی را کاهش می‌دهد و به معامله‌گر امکان کنترل موقعیتی بزرگ‌تر از سرمایه درگیرشده را می‌دهد. اهرم بالاتر به‌تنهایی سود و زیان را بیشتر نمی‌کند، اما امکان افزایش حجم معامله را فراهم می‌کند و در صورت استفاده از این ظرفیت، ریسک نیز افزایش پیدا می‌کند.
لوریج در فارکس چیست و چگونه کار می‌کند؟
لوریج یا اهرم قابلیتی است که بروکر در اختیار معامله‌گران قرار می‌دهد تا بتوانند با مارجین کمتری، معاملاتی با ارزشی بیشتر از سرمایه درگیرشده انجام دهند. به عنوان مثال، اگر موجودی حساب شما ۱۰۰ دلار باشد و از لوریج ۱:۱۰۰ استفاده کنید، از نظر تئوری امکان کنترل موقعیتی تا ارزش تقریبی ۱۰,۰۰۰ دلار وجود دارد؛ البته میزان واقعی موقعیتی که می‌توانید باز کنید به شرایط حساب، مارجین موردنیاز و مشخصات معامله نیز بستگی دارد.
این به معنای دریافت ۱۰,۰۰۰ دلار وجه نقد یا اضافه شدن این مبلغ به موجودی حساب نیست. لوریج فقط میزان مارجینی را که برای کنترل یک موقعیت معاملاتی نیاز دارید تغییر می‌دهد.
یک مثال ساده از لوریج در فارکس
فرض کنید دو معامله‌گر هر کدام ۵۰۰ دلار سرمایه دارند. معامله‌گر اول از لوریج ۱:۱۰ و معامله‌گر دوم از لوریج ۱:۵۰۰ استفاده می‌کند.
اگر هر دو حجم یکسانی باز کنند، صرف تفاوت لوریج باعث نمی‌شود سود یا زیان معامله‌گر دوم بیشتر شود. تفاوت اصلی این است که لوریج ۱:۵۰۰ برای باز کردن همان موقعیت مارجین کمتری نیاز دارد و به معامله‌گر اجازه می‌دهد در صورت تمایل حجم بسیار بزرگ‌تری باز کند.
اگر معامله‌گر دوم از این ظرفیت برای افزایش حجم استفاده کند، حرکت بازار تاثیر بیشتری بر سود و زیان حساب او خواهد داشت. به همین دلیل، ریسک لوریج بالا بیشتر زمانی خودش را نشان می‌دهد که با افزایش حجم معامله همراه شود.
رابطه لوریج و مارجین چیست؟
رابطه لوریج و مارجین معکوس است؛ هرچه لوریج بالاتر باشد، مارجین موردنیاز برای کنترل یک موقعیت مشخص کمتر می‌شود.
برای مثال، در لوریج ۱:۱۰۰، برای کنترل موقعیتی به ارزش ۱۰,۰۰۰ دلار، به‌صورت ساده حدود ۱۰۰ دلار مارجین نیاز است. اگر همان موقعیت با لوریج ۱:۱۰ باز شود، مارجین موردنیاز حدود ۱,۰۰۰ دلار خواهد بود.
پس لوریج بیشتر قرار نیست ارزش حساب شما را افزایش دهد؛ بلکه مقدار سرمایه‌ای را که برای باز نگه داشتن یک موقعیت به‌عنوان مارجین درگیر می‌شود کاهش می‌دهد.
مارجین و اکوئیتی در فارکس چیست؟
برای درک بهتر عملکرد لوریج، باید با دو مفهوم مهم دیگر یعنی مارجین “Margin” و اکوئیتی “Equity” آشنا شوید.
مارجین چیست؟
مارجین بخشی از موجودی حساب شما است که هنگام باز کردن یک معامله به عنوان وثیقه نزد بروکر بلوکه می‌شود. این مبلغ تا زمانی که معامله باز باشد برای معاملات دیگر قابل استفاده نیست. به بیان ساده، مارجین مقدار سرمایه‌ای است که برای باز نگه داشتن موقعیت معاملاتی درگیر می‌شود. هرچه حجم معامله بزرگ‌تر یا لوریج پایین‌تر باشد، میزان مارجین موردنیاز نیز بیشتر خواهد بود.
اکوئیتی چیست؟
اکوئیتی ارزش لحظه‌ای حساب معاملاتی شما است و از مجموع موجودی حساب به‌علاوه سود یا زیان شناور معاملات محاسبه می‌شود.
برای مثال، اگر موجودی حساب شما ۱,۰۰۰ دلار باشد و در معاملات باز خود ۵۰ دلار سود شناور داشته باشید، اکوئیتی حساب برابر با ۱,۰۵۰ دلار خواهد بود. برعکس، اگر معاملات شما ۵۰ دلار در زیان باشند، اکوئیتی به ۹۵۰ دلار کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل اکوئیتی همراه با تغییر سود و زیان معاملات باز تغییر می‌کند و وضعیت لحظه‌ای حساب را بهتر از موجودی ثابت آن نشان می‌دهد.
فری مارجین چیست؟
فری مارجین “Free Margin” بخشی از اکوئیتی حساب است که درگیر مارجین معاملات باز نشده و هنوز برای باز کردن موقعیت‌های جدید یا تحمل زیان معاملات موجود در دسترس است.
به زبان ساده، اگر بخشی از سرمایه حساب برای نگه داشتن معاملات باز درگیر شده باشد، آنچه بعد از کسر این مارجین از اکوئیتی باقی می‌ماند فری مارجین محسوب می‌شود. کاهش فری مارجین می‌تواند فضای حساب برای تحمل نوسانات بیشتر را محدود کند.
مارجین لول چیست؟
مارجین لول “Margin Level” نشان می‌دهد اکوئیتی حساب نسبت به مارجین استفاده‌شده در چه وضعیتی قرار دارد. این مقدار معمولا به‌صورت درصد نمایش داده می‌شود:
مارجین لول = اکوئیتی ÷ مارجین استفاده‌شده × ۱۰۰
با افزایش زیان شناور، اکوئیتی کاهش پیدا می‌کند و مارجین لول نیز پایین می‌آید. اگر این عدد به سطوح تعیین‌شده توسط بروکر برسد، حساب ممکن است ابتدا وارد وضعیت کال مارجین و سپس استاپ اوت شود.
کال مارجین چیست و چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
کال مارجین “Margin Call” زمانی رخ می‌دهد که سطح مارجین حساب به محدوده تعیین‌شده توسط بروکر کاهش پیدا کند. این وضعیت نشان می‌دهد اکوئیتی حساب نسبت به مارجین درگیرشده کاهش یافته و ادامه زیان می‌تواند حساب را به سطح استاپ اوت نزدیک کند.
در گذشته، بروکرها معمولا از طریق تماس یا ایمیل معامله‌گران را از این وضعیت مطلع می‌کردند. امروزه در بیشتر پلتفرم‌های معاملاتی، وضعیت مارجین به‌صورت خودکار نمایش داده می‌شود.
رسیدن حساب به کال مارجین می‌تواند با عواملی مانند این موارد ارتباط داشته باشد:
- باز کردن حجم معاملات بالا نسبت به سرمایه
- درگیر کردن بخش زیادی از مارجین حساب
- نداشتن حد ضرر
- ادامه پیدا کردن زیان معاملات باز
مدیریت حجم و ریسک معاملات می‌تواند احتمال رسیدن حساب به چنین شرایطی را کاهش دهد.
استاپ اوت چیست و چه تفاوتی با کال مارجین دارد؟
اگر مارجین لول حساب به سطح استاپ اوت “Stop Out” تعیین‌شده توسط بروکر برسد، بروکر می‌تواند بستن خودکار معاملات باز را آغاز کند. هدف از این فرایند جلوگیری از ادامه کاهش اکوئیتی و محدود کردن زیان حساب براساس شرایط معاملاتی بروکر است.
تفاوت اصلی این دو مرحله در همین نقطه است: کال مارجین وضعیت هشدار درباره کاهش سطح مارجین است، اما در استاپ اوت بستن خودکار معاملات می‌تواند آغاز شود.
سطح دقیق کال مارجین و استاپ اوت در همه بروکرها یکسان نیست و می‌تواند به نوع حساب نیز بستگی داشته باشد. به همین دلیل بهتر است پیش از افتتاح حساب، شرایط مربوط به این دو سطح را در بروکر موردنظر بررسی کنید.
چگونه از لوریج در فارکس استفاده کنیم؟
استفاده صحیح از لوریج به معنای حذف ریسک نیست. نکته اصلی این است که اهرم باعث نشود حجم معامله از میزان ریسکی که حساب می‌تواند تحمل کند فراتر برود.
۱. حجم معامله را متناسب با ریسک انتخاب کنید
بزرگ بودن لوریج به این معنا نیست که باید از تمام ظرفیت معاملاتی حساب استفاده کنید. حجم هر معامله بهتر است براساس سرمایه، فاصله حد ضرر و میزان ریسکی که برای آن معامله در نظر گرفته‌اید مشخص شود.
۲. برای معاملات حد ضرر مشخص کنید
حد ضرر “Stop Loss” یکی از ابزارهای مدیریت ریسک است و مشخص می‌کند در صورت حرکت قیمت برخلاف تحلیل، معامله در چه محدوده‌ای بسته شود. نبود حد ضرر هنگام استفاده از حجم بالا می‌تواند زیان حساب را سریع‌تر افزایش دهد.
۳. تمام ظرفیت حساب را درگیر یک معامله نکنید
درگیر کردن بخش بزرگی از سرمایه و مارجین در یک معامله، فضای کمتری برای تحمل نوسانات بازار باقی می‌گذارد. حتی اگر تحلیل اولیه منطقی به نظر برسد، نتیجه هیچ معامله‌ای از قبل قطعی نیست.
۴. مارجین و اکوئیتی حساب را بررسی کنید
پلتفرم‌های معاملاتی اطلاعات مربوط به مارجین، اکوئیتی، فری مارجین و مارجین لول را به‌صورت لحظه‌ای نمایش می‌دهند. بررسی این اطلاعات کمک می‌کند قبل از نزدیک شدن حساب به محدوده کال مارجین، وضعیت ریسک معاملات باز را بهتر ارزیابی کنید.
لوریج بالا چه ریسکی برای معامله‌گران دارد؟
برخی بروکرهای فارکس لوریج‌هایی مانند ۱:۵۰۰ یا حتی ۱:۱۰۰۰ ارائه می‌کنند. عدد بالاتر به این معناست که برای باز کردن یک موقعیت مشخص، مارجین کمتری نیاز دارید و در نتیجه ظرفیت بیشتری برای باز کردن موقعیت‌های بزرگ‌تر در اختیار دارید.
نکته مهم اینجاست که لوریج ۱:۵۰۰ به‌تنهایی باعث نمی‌شود یک معامله با حجم ثابت پنج برابر معامله‌ای با لوریج ۱:۱۰۰ سود یا زیان داشته باشد. میزان سود و زیان به حجم موقعیت و حرکت قیمت وابسته است.
ریسک زمانی افزایش پیدا می‌کند که معامله‌گر از مارجین آزادشده برای باز کردن حجم‌های بزرگ‌تر یا تعداد بیشتری معامله استفاده کند. در چنین شرایطی حتی حرکت کوچک قیمت می‌تواند تاثیر قابل توجهی بر اکوئیتی حساب داشته باشد و مارجین لول را سریع‌تر کاهش دهد.
جمع‌بندی؛ لوریج در فارکس چه تاثیری بر ریسک دارد؟
لوریج در فارکس یکی از ابزارهای این بازار است که مارجین موردنیاز برای باز کردن معاملات را کاهش می‌دهد و امکان کنترل موقعیت‌هایی بزرگ‌تر از سرمایه درگیرشده را فراهم می‌کند. همین ویژگی در صورت استفاده برای افزایش بیش از حد حجم معاملات می‌تواند ریسک حساب را نیز افزایش دهد.
درک مفاهیمی مانند مارجین، اکوئیتی، فری مارجین، مارجین لول، کال مارجین و استاپ اوت کمک می‌کند تصویر دقیق‌تری از وضعیت حساب معاملاتی خود داشته باشید. نکته اصلی این است که عدد لوریج را جدا از حجم معامله نبینید؛ بخش مهم ریسک زمانی ایجاد می‌شود که ظرفیت ایجادشده توسط اهرم برای گرفتن موقعیتی بزرگ‌تر از توان حساب استفاده شود.
سوالات متداول
لوریج در فارکس چیست؟
لوریج در فارکس ابزاری است که با کاهش مارجین موردنیاز، به معامله‌گر اجازه می‌دهد موقعیتی با ارزش بیشتر از سرمایه درگیرشده در آن معامله را کنترل کند.
لوریج ۱:۱۰۰ یعنی چه؟
لوریج ۱:۱۰۰ یعنی به‌صورت ساده برای کنترل هر ۱۰۰ واحد ارزش موقعیت، یک واحد مارجین نیاز دارید. برای مثال، کنترل موقعیتی به ارزش ۱۰,۰۰۰ دلار حدود ۱۰۰ دلار مارجین نیاز دارد.
تفاوت لوریج و مارجین چیست؟
لوریج نسبت اهرمی حساب را مشخص می‌کند، در حالی که مارجین مقدار سرمایه‌ای است که برای باز نگه داشتن یک موقعیت معاملاتی درگیر می‌شود. با افزایش لوریج، مارجین موردنیاز برای یک موقعیت با حجم ثابت کاهش پیدا می‌کند.
مارجین چیست؟
مارجین بخشی از سرمایه حساب است که هنگام باز کردن یک معامله برای نگه داشتن آن موقعیت درگیر می‌شود و تا زمان بسته شدن معامله قابل استفاده برای معاملات دیگر نیست.
فری مارجین چیست؟
فری مارجین بخشی از اکوئیتی است که در مارجین معاملات باز درگیر نشده و برای باز کردن معاملات جدید یا تحمل تغییرات سود و زیان معاملات موجود در دسترس قرار دارد.
کال مارجین یعنی چه؟
کال مارجین وضعیتی است که مارجین لول حساب به سطح مشخص‌شده توسط بروکر می‌رسد و نشان می‌دهد ادامه زیان می‌تواند حساب را به استاپ اوت نزدیک کند.
تفاوت کال مارجین و استاپ اوت چیست؟
کال مارجین به رسیدن حساب به سطح هشدار مارجین مربوط می‌شود، اما در استاپ اوت بروکر براساس شرایط حساب می‌تواند بستن خودکار معاملات را آغاز کند.
آیا لوریج بالا باعث افزایش ضرر می‌شود؟
نه به‌تنهایی. اگر حجم معامله ثابت باشد، افزایش لوریج مستقیما میزان سود یا زیان ناشی از حرکت قیمت را تغییر نمی‌دهد. لوریج بالا مارجین موردنیاز را کاهش می‌دهد و امکان گرفتن حجم بزرگ‌تر را فراهم می‌کند؛ استفاده از این ظرفیت برای افزایش حجم است که می‌تواند میزان سود و زیان بالقوه را بیشتر کند.
