همه حساب‌ها آستانه و روش یکسانی ندارند. حتی معیار سنجش ممکن است به‌جای این درصد، مبلغ یا شاخص دیگری باشد. عدد نمایش‌داده‌شده سامانه را با تعریف همان حساب بخوانید.
پاسخ سریع: سطح استاپ اوت (Stop Out Level) در فارکس، درصدی از سطح مارجین است که با رسیدن مارجین لِوِل حساب به آن، بروکر می‌تواند برای جلوگیری از افزایش زیان، معاملات باز معامله‌گر را به‌صورت خودکار ببندد. این سطح در بروکرهای مختلف متفاوت است و باید پیش از شروع معامله، شرایط آن را در قوانین بروکر بررسی کرد.
تفاوت مارجین کال و استاپ اوت
در حسابی که این دو مرحله را جدا تعریف می‌کند، مارجین کال (Margin Call)، وضعیت اخطار یا مطالبه رفع کمبود است. استاپ اوت، اجرای واقعی بستن اجباری موقعیت‌هاست.
برای نمونه، فقط در سناریوی این درس، آستانه اخطار را 100% و آستانه استاپ اوت را 50% در نظر می‌گیریم. فرض می‌کنیم در 100% اخطار فعال شود و با رسیدن نسبت به 50% یا پایین‌تر، خروج اجباری آغاز شود.
این دو عدد، قاعده عمومی همه کارگزاران نیستند. همچنین داشتن دو آستانه جدا، تضمین نمی‌کند پیش از خروج پیام را دریافت کنید یا فرصت معینی برای واکنش داشته باشید. بازار می‌تواند بسیار سریع از یک محدوده عبور کند.
مثال: چه زمانی حساب به آستانه خروج می‌رسد؟
حساب دلاری درس قبل را با 3,000 دلار مانده (Balance) و 780 دلار مارجین درگیر ادامه دهیم. هزینه، اعتبار و سایر تعدیلات صفرند و تا پیش از خروج، مبلغ مارجین را ثابت فرض می‌کنیم.
با Equity برابر 1,170 دلار، سطح مارجین 150% است. اگر Equity به 780 دلار برسد، سطح مارجین 100% و مارجین آزاد صفر می‌شود؛ حساب به مرز فرضی اخطار رسیده است.
برای رسیدن به استاپ اوت 50%، در این مثال Equity باید چنین مقداری داشته باشد:
Equity at Stop Out = 780 × 0.50 = 390 USD
با Balance ثابت 3,000 دلار، این وضعیت معادل 2,610 دلار زیان شناور است:
Equity = 3,000 − 2,610 = 390 USD
Margin Level = (390 ÷ 780) × 100 = 50%
در همین لحظه و پیش از اجرای خروج، مارجین آزاد (Free Margin) برابر 390 دلار منفی است:
Free Margin = 390 − 780 = −390 USD
Balance هنوز 3,000 دلار است، اما Equity فقط 390 دلار باقی مانده. پس مثبت‌بودن مانده، مانع استاپ اوت نیست. همچنین عدد 50% به مارجین 780 دلاری مربوط است؛ با حفظ نصف موجودی اولیه ارتباطی ندارد.
اگر چند موقعیت باز داشته باشیم، چه چیزی بسته می‌شود؟
برای دیدن اثر خروج، فرض کنیم 780 دلار مارجین درگیر و 2,610 دلار زیان باز، متعلق به سه موقعیت مستقل باشند:
- موقعیت A: مارجین 300 دلار و زیان شناور 1,200 دلار.
- موقعیت B: مارجین 280 دلار و زیان شناور 900 دلار.
- موقعیت C: مارجین 200 دلار و زیان شناور 510 دلار.
در این سناریو، روش خروج را چنین فرض می‌کنیم: ابتدا موقعیت با بیشترین زیان شناور کاملاً بسته می‌شود؛ سپس وضعیت حساب دوباره محاسبه می‌شود. اگر نسبت همچنان در محدوده استاپ اوت باشد، خروج ادامه پیدا می‌کند.
با این قاعده، موقعیت A نخست بسته می‌شود. فرض می‌کنیم نتیجه اجرا دقیقاً همان زیان 1,200 دلاریِ لحاظ‌شده در Equity باشد؛ هزینه تازه و تغییر قیمت هم‌زمان هم نداریم. مارجین موقعیت‌ها مستقل است و حذف A، کل الزام مارجین را 300 دلار کم می‌کند.
چرا با بستن معامله زیان‌ده، سطح مارجین بالا می‌رود؟
زیان A از حالت شناور به قطعی تبدیل می‌شود؛ در نتیجه Balance از 3,000 به 1,800 دلار می‌رسد. مجموع زیان باز دو موقعیت باقی‌مانده هم 1,410 دلار است:
Remaining Floating P/L = −900 − 510 = −1,410 USD
بنابراین Equity پس از خروج، همچنان 390 دلار است:
Equity = 1,800 − 1,410 = 390 USD
این زیان قبلاً در Equity منظور شده بود؛ هنگام تحقق، دوباره از آن کم نمی‌شود. از طرف دیگر، مارجین درگیر به 480 دلار کاهش می‌یابد:
Used Margin = 780 − 300 = 480 USD
حالا سطح مارجین جدید را محاسبه می‌کنیم:
Margin Level = (390 ÷ 480) × 100 = 81.25%
در این مدل، نسبت از آستانه خروج 50% بالاتر رفته و فرایند بستن اجباری در همین نقطه متوقف می‌شود. اما حساب هنوز زیر مرز اخطار 100% است و مارجین آزاد آن 90 دلار منفی است.
پس پایان این مرحله از استاپ اوت، الزاماً به معنی رفع مارجین کال یا ایجاد ظرفیت برای معامله تازه نیست. موقعیت‌های باقی‌مانده هم همچنان ریسک دارند؛ با ثابت‌ماندن مارجین 480 دلاری، افت بعدی Equity به 240 دلار دوباره نسبت را به 50% می‌رساند.
آزادشدن مارجین، سود تازه ایجاد نمی‌کند
در مثال بالا، 300 دلار از الزام مارجین کم شده؛ حساب 300 دلار سود نکرده است. Equity در همان لحظه فرضی ثابت مانده و افزایش درصد، نتیجه کوچک‌ترشدن مخرج کسر است.
اگر خروج هزینه تازه داشته باشد، با لغزش اجرا شود یا قیمت سایر موقعیت‌ها هم‌زمان تغییر کند، Equity پس از خروج می‌تواند متفاوت باشد. ثابت‌ماندن آن، حاصل فروض مشخص مثال ماست.
آیا همیشه زیان‌ده‌ترین معامله اول بسته می‌شود؟
خیر؛ ترتیب خروج به قواعد ارائه‌دهنده و سامانه بستگی دارد. بستن موقعیت با بیشترین زیان، فقط یکی از روش‌هاست.
برای نمونه، در مستندات cTrader، روش‌هایی توضیح داده شده‌اند که موقعیت با بیشترین مارجین درگیر را انتخاب می‌کنند. در استاپ اوت هوشمند (Smart Stop Out) ممکن است فقط بخشی از حجم بسته شود تا نسبت از آستانه بالاتر برود. بنابراین حتی سودآوربودن یک موقعیت، در همه روش‌ها آن را از انتخاب برای خروج مستثنا نمی‌کند.
بعضی حساب‌ها نیز همه موقعیت‌های قابل‌معامله را در رویداد خروج می‌بندند. نباید فرض کرد هر ارائه‌دهنده دقیقاً مانند سناریوی سه‌موقعیتی ما، پس از یک خروج توقف می‌کند.
اگر همه موقعیت‌ها بسته شوند
در یک مدل بدون هزینه تازه، پس از بستن همه موقعیت‌ها، سود و زیان شناور به مانده منتقل می‌شود. اگر سفارش یا تعهد دیگری الزام مارجین نداشته باشد، Used Margin صفر و Free Margin برابر Equity خواهد بود.
در این حالت، نسبت Equity به مارجین صفر قابل محاسبه نیست. خالی‌شدن فیلد یا نمایش نشانه مخصوص سامانه را با سطح واقعی 0% اشتباه نگیرید.
بسته‌شدن همه معاملات هم لزوماً به معنی صفرشدن حساب نیست. ممکن است وجهی باقی بماند؛ مقدار آن به نتیجه واقعی خروج و هزینه‌ها بستگی دارد.
استاپ اوت با حد ضرر چه فرقی دارد؟
حد ضرر (Stop Loss)، معمولاً دستور خروجِ مرتبط با قیمت یک موقعیت است که معامله‌گر تنظیم می‌کند. استاپ اوت از وضعیت مارجین حساب و قواعد ارائه‌دهنده ناشی می‌شود.
ممکن است معامله‌ای هنوز به قیمت حد ضررش نرسیده باشد، اما به دلیل افت Equity کل حساب یا افزایش الزام مارجین، برای خروج اجباری انتخاب شود. بسته‌شدن آن لزوماً به معنی فعال‌شدن همان حد ضرر نیست.
آستانه استاپ اوت، قیمت تضمینی خروج نیست
رسیدن نسبت به یک مرز، با اجراشدن معامله در قیمت قطعی یکسان نیست. حرکت سریع قیمت، شکاف قیمت (Gap)، لغزش اجرا (Slippage) و در دسترس نبودن معامله بعضی نمادها می‌توانند نتیجه و زمان خروج را تغییر دهند.
وجود استاپ اوت، حداکثر زیان یا باقی‌ماندن یک مبلغ مشخص را تضمین نمی‌کند. شرایط حمایت از مانده منفی (Negative Balance Protection) هم موضوع جداگانه‌ای است و به حساب و ارائه‌دهنده بستگی دارد.
برای خواندن قواعد حساب، آستانه، معیار سنجش، ترتیب انتخاب موقعیت‌ها و روش خروج کامل یا جزئی را بررسی کنید. استاپ اوت، سازوکار کنترل مارجین است؛ تعیین ریسک معامله و برنامه خروج همچنان باید پیش از رسیدن به این وضعیت انجام شود.
در درس بعد، این مفاهیم را در یک سناریوی معاملاتیِ دارای آستانه اخطار 100% و بدون آستانه جداگانه استاپ اوت کنار هم می‌گذاریم.
