در درس قبل، سازوکار سفارشهای بازار، معلق و خروج از معامله را یاد گرفتیم. این درس برای زمانی است که پنجره ثبت سفارش باز است و میخواهید در چند ثانیه تشخیص دهید کدام دستور با قصد شما سازگار است. قرار نیست هر بار اسم همه سفارشها را حفظ کنید؛ ابتدا سناریوی خود را به زبان ساده بگویید و سپس نوع سفارش را انتخاب کنید.
این راهنما درباره سازوکار سفارش است، نه انتخاب جهت معامله. درستبودن Buy Limit یا Sell Stop برای یک سناریو، سودآوری آن سناریو را ثابت نمیکند.
پاسخ سریع: برای انتخاب سریع نوع سفارش در فارکس، اگر میخواهید همین حالا وارد معامله شوید از Market Order استفاده کنید. برای خرید در قیمت پایینتر، Buy Limit و برای فروش در قیمت بالاتر، Sell Limit مناسب است. اگر قصد خرید پس از رسیدن قیمت به سطح بالاتر را دارید، Buy Stop و برای فروش پس از رسیدن قیمت به سطح پایینتر، Sell Stop را انتخاب کنید. برای خروج از معامله در زیان از Stop Loss و برای خروج در سود از Take Profit استفاده میشود. توجه داشته باشید که سفارشهای Market و Stop قیمت دقیق اجرا را تضمین نمیکنند و سفارشهای Limit نیز ممکن است اجرا نشوند.
چهار سؤال پیش از ثبت سفارش
الان میخواهم وارد شوم یا بعداً؟ برای اقدام فوری، Market Order را بررسی کنید. برای ورود مشروط به قیمت آینده، سراغ سفارش معلق بروید.
میخواهم بخرم یا بفروشم؟ این پاسخ نیمه اول نام سفارش را تعیین میکند: Buy یا Sell.
قرار است قیمت پیش از ورود به سطح بالاتری برسد یا پایینتری؟ این پاسخ کمک میکند میان Limit و Stop انتخاب کنید.
قیمت دقیق اجرا برایم مهمتر است یا اقدام پس از عبور از یک سطح؟ Limit قیمت بدتر از حد تعیینشده را نمیپذیرد، ولی ممکن است اجرا نشود. Stop پس از رسیدن به آستانه برای اجرا اقدام میکند، ولی قیمت نهایی را تثبیت نمیکند.
ورود فوری: Market Order
اگر میگویید «در قیمت قابلدسترس فعلی وارد شوم»، سفارش Market با این قصد سازگار است. در جفتارز فارکس، خرید معمولاً از سمت Ask و فروش از سمت Bid انجام میشود.
مثلاً اگر EUR/USD دارای Bid برابر با 1.1000 و Ask برابر با 1.1002 باشد، Buy Market درخواست خرید در Ask قابلدسترس را میفرستد و Sell Market درخواست فروش در Bid قابلدسترس را. قیمت دیدهشده روی صفحه، قیمت قطعی ثبتشده در History نیست: بسته به نوع اجرای حساب، تغییر مظنه، نقدشوندگی و تنظیمات بروکر، سفارش ممکن است با قیمت متفاوت اجرا یا رد شود.
یادآوری کوتاه: Market یعنی «الان اقدام کن»، نه «همین عددِ روی صفحه را تضمین کن».
ورود در آینده: چهار حالت اصلی
برای اینکه مثالها یکسان باشند، فرض کنید اکنون EUR/USD این مظنه را دارد:
Bid = 1.1000 و Ask = 1.1002
سطح 1.1020 از هر دو قیمت فعلی بالاتر و سطح 1.0980 از هر دو پایینتر است. در این مثال آموزشی، فاصله مجاز بروکر و تغییر اسپرد را کنار گذاشتهایم.
میخواهم فقط در قیمت پایینتر بخرم: Buy Limit
اگر میگویید «خرید را فقط پس از ارزانترشدن قیمت میخواهم»، Buy Limit در 1.0980 را در نظر بگیرید. خرید با Ask سنجیده میشود؛ اگر Ask به این سطح یا پایینتر برسد و امکان اجرا باشد، خرید در قیمت تعیینشده یا بهتر انجام میشود.
این همان سناریوی انتظار برای اصلاح قیمت است. ممکن است نموداری که فقط Bid را نشان میدهد به 1.0980 برسد، اما Ask هنوز بالاتر باشد و خرید شما انجام نشود. همچنین رسیدن Ask به سطح، بهتنهایی پرشدن سفارش را تضمین نمیکند.
میخواهم فقط در قیمت بالاتر بفروشم: Sell Limit
اگر میگویید «قیمت ابتدا بالاتر برود و آنجا برای فروش اقدام کنم»، Sell Limit در 1.1020 را در نظر بگیرید. فروش با Bid سنجیده میشود؛ اگر Bid به این سطح یا بالاتر برسد و امکان اجرا باشد، فروش در قیمت تعیینشده یا بهتر انجام میشود.
این سفارش ممکن است برای سناریوی فروش پس از بالا رفتن قیمت استفاده شود. Limit به معنای پیشبینی درستِ برگشت نیست؛ فقط حداقل قیمت قابلقبول شما برای فروش را مشخص میکند.
میخواهم فقط پس از رسیدن به سطح بالاتر بخرم: Buy Stop
اگر میگویید «تا Ask به سطح بالاتر نرسیده خرید نکن»، Buy Stop در 1.1020 با قصد شما سازگار است. این سفارش میتواند برای سناریوی عبور قیمت از یک سطح به کار رود.
وقتی Ask به آستانه برسد یا از آن عبور کند، شرط فعالسازی برقرار میشود. اگر بازار سریع حرکت کند، خرید نهایی ممکن است بالاتر از 1.1020 ثبت شود. Stop آستانه اقدام است، نه سقف قیمت خرید.
میخواهم فقط پس از رسیدن به سطح پایینتر بفروشم: Sell Stop
اگر میگویید «تا Bid به سطح پایینتر نرسیده فروش نکن»، Sell Stop در 1.0980 با قصد شما سازگار است. این سفارش میتواند برای سناریوی ادامه افت پس از عبور از یک سطح به کار رود.
با رسیدن Bid به آستانه، شرط فعالسازی برقرار میشود؛ قیمت اجرای واقعی، بهویژه در حرکت تند یا شکاف قیمت، ممکن است پایینتر از 1.0980 باشد.
برای حفظکردن این چهار حالت، بهجای حفظ جای دکمهها، جمله خود را کامل کنید: «میخواهم [بخرم/بفروشم]، ولی فقط اگر قیمت اول [بالاتر/پایینتر] برود.» سپس مشخص کنید دنبال قیمت محدودشده هستید یا ورود پس از عبور از آستانه.
وقتی معامله باز است: خروج را با ورود اشتباه نگیرید
Stop Loss یا حد ضرر برای خروج در صورت حرکت نامطلوب قیمت است. در یک Buy، بستن موقعیت با فروش انجام میشود و در جفتارز OTC متاتریدر، Bid معیار فعالشدن حد ضرر است. در یک Sell، بستن با خرید انجام میشود و Ask معیار است. حد ضرر میتواند زیان را محدود کند، ولی قیمت دقیق خروج یا سقف قطعی زیان را تضمین نمیکند.
Take Profit یا حد سود شرط خروج در سطح سود مطلوب است. برای Buy، معیار معمول Bid و برای Sell معیار معمول Ask است. بنابراین ممکن است خط Bid روی نمودار به هدف یک Sell برسد اما Ask هنوز به آن سطح نرسیده باشد.
Trailing Stop یا حد ضرر متحرک حد ضرر را هنگام حرکت مطلوب قیمت بهروز میکند و هنگام برگشت قیمت آن را به عقب نمیبرد. این قابلیت لزوماً همیشه روی سرور بروکر فعال نیست: Trailing پیشفرض متاتریدر ۵ روی خود ترمینال اجرا میشود و وقتی ترمینال خاموش است، حد ضرر خودکار جابهجا نمیشود. آخرین حد ضرر ثبتشده میتواند همچنان روی سرور باقی بماند.
یادآوری کوتاه: Buy Stop یک روش ورود است؛ Stop Loss معامله Buy یک روش خروج است. اشتراک واژه Stop به معنی یکسانبودن کارشان نیست.
سه گزینهای که روی نوع ورود اثر میگذارند
Stop Limit: در این دستور دو عدد دارید: سطحی که ابتدا باید لمس شود و قیمت سفارش Limit که سپس ایجاد میشود. مثلاً Buy Stop Limit میتواند طوری تنظیم شود که با رسیدن Ask به 1.1020، یک Buy Limit در 1.1015 گذاشته شود. اگر قیمت به 1.1015 بازنگردد، ورود انجام نمیشود. این ویژگی را با Buy Stop ساده یکی نگیرید؛ دسترسی و قواعد آن به پلتفرم و نماد بستگی دارد.
اعتبار سفارش: GTC به معنای باقیماندن سفارش تا اجرا، لغو یا محدودیت بروکر است؛ Day/Today تا پایان روز معاملاتی تعریفشده برای نماد و GTD/Specified Time تا زمان تعیینشده معتبر میماند. اگر سناریوی شما فقط برای امروز است، یک سفارش GTC فراموششده ممکن است فردا در شرایط تازه فعال شود. ساعت پایان روز را از تنظیمات سرور و نماد بررسی کنید.
ارتباط سفارشها: OCO یعنی در یک جفت سفارش مرتبط، اجرای یکی، دیگری را لغو میکند. اگر بالای یک محدوده Buy Stop و پایین آن Sell Stop گذاشتهاید، بدون اتصال OCO فعالشدن اولی الزاماً دومی را لغو نمیکند. این قابلیت در همه پلتفرمها و بروکرها با یک نام و رفتار ارائه نمیشود؛ نوع حساب و تنظیمات خودتان را بررسی کنید.
گزینههایی مثل FOK و IOC معمولاً به شیوه پرشدن حجم سفارش مربوطاند، نه اینکه جهت Buy یا Sell را تغییر دهند: FOK اجرای کاملِ فوری یا عدم اجرا را میخواهد؛ IOC حجم قابلاجرای فوری را میپذیرد و باقیمانده را لغو میکند. در دسترسبودنشان به مشخصات نماد وابسته است.
پنج موقعیت برای مرور سریع
«EUR/USD الان 1.1000/1.1002 است و خرید را فقط اگر Ask تا 1.0980 پایین بیاید میخواهم.» پاسخ: Buy Limit.
«همان مظنه را میبینم و فقط پس از رسیدن Ask به 1.1020 قصد خرید دارم.» پاسخ: Buy Stop.
«فروش را فقط اگر Bid تا 1.1020 بالا رفت میخواهم.» پاسخ: Sell Limit.
«فروش را فقط اگر Bid تا 1.0980 پایین رفت میخواهم.» پاسخ: Sell Stop.
«یک Buy باز کردهام؛ اگر قیمت علیه من حرکت کرد، میخواهم از موقعیت خارج شوم.» پاسخ: Stop Loss مربوط به همان موقعیت، نه Sell Stop برای بازکردن یک معامله جدید.
در این پنج موقعیت فقط نوع دستور را انتخاب کردهایم. هنوز باید حجم، محل خروج، هزینه معامله، اعتبار سفارش و دلیل تحلیلی سطح را جداگانه تعیین کنیم.
چک نهایی پیش از تأیید سفارش
-
جهت را بررسی کنید: Buy یا Sell؟ ورود تازه است یا خروج از موقعیت فعلی؟
-
سمت مظنه را بررسی کنید: برای ورود Buy، Ask و برای ورود Sell، Bid؛ برای خروج از Buy، Bid و برای خروج از Sell، Ask.
-
قیمت فعلی، نوع سفارش و عدد سطح را کنار هم بخوانید؛ آیا دستور با جملهای که درباره سناریو گفتید سازگار است؟
-
حجم، فاصله حد ضرر، هزینهها و خطر لغزش را بررسی کنید؛ بهخصوص اگر Stop یا Market انتخاب کردهاید.
-
تاریخ انقضا و سفارشهای معلق قدیمی را بررسی کنید. اگر ارتباط OCO لازم دارید، از فعالبودن واقعی آن مطمئن شوید.
-
بعد از ثبت، وضعیت سفارش را ببینید: ثبتشده، فعالشده و اجراشده سه وضعیت متفاوتاند. قیمت و حجم واقعی اجرا در History مشخص میشود.
خلاصهای که باید به خاطر بماند
برای ورود فوری، Market. برای خرید ارزانتر، Buy Limit. برای فروش گرانتر، Sell Limit. برای خرید پس از رسیدن قیمت به سطح بالاتر، Buy Stop. برای فروش پس از رسیدن به سطح پایینتر، Sell Stop. برای خروج در زیان، Stop Loss؛ برای خروج در سود، Take Profit؛ و برای جابهجایی یکطرفه حد ضرر همراه حرکت مطلوب قیمت، Trailing Stop.
Limit ممکن است اجرا نشود؛ Stop و Market قیمت دقیق اجرا را تضمین نمیکنند. در جفتارز OTC متاتریدر، سمت درست Bid/Ask را مبنا قرار دهید و همیشه نتیجه واقعی را در گزارش اجرای پلتفرم کنترل کنید.